در دومین روز از هشتمین جشنواره طنز سوره/ نریمانی: طنز مسئولیت سنگینی در قبال بشر دارد

تاریخ ارسال : 1393/05/26

در كارگاه نمایش هشتمین جشنواره طنز سوره كوروش نریمانی تصریح كرد: طنز و كمدی بار سنگینی را بر دوش می كشد؛ زیرا هم فضای خنده و تفریح برای تماشاگر خود ایجاد می كند، هم تفكر را به مخاطبش منتقل می سازد و سخنان پیچیده و تلخ را به صورت موجز و موثر به مخاطب خود به نرمی منتقل می كند.

به گزارش پایگاه خبری حوزه هنری، در دومین روز از هشتمین جشنواره طنز سوره، كارگاه نمایش طنز ساعت 11:00 صبح در تالار امیر حسین فردی، با حضور كوروش نریمانی، كارگردان و نمایشنامه نویس باسابقه تئاتر كشور برگزار شد.
این كارگاه كه با حضور هنرمندان حاضر در جشنواره و علاقه مندان به هنر در تالار امیرحسین فردی گرد هم آمده بودند تشكیل شد. در ابتدای این كارگاه، كوروش نریمانی سخنان خود را با این پرسش از حضار آغاز كرد كه «موقعیت» چیست، سپس با گفت و گوهای صورت گرفته میان حضار و مدرس كارگاه، بر این موضوع تكیه شد كه موقعیت در كمدی و تراژدی به ساحتی گفته می شود كه شخصیت نمایش در آن گرفتار شود و تماشاگر ترغیب شود كه نگران شخصیت ادامه ماجرا باشد و آن را پیگیری كند.
نریمانی برداشت های سطحی از كمدی را یك اشتباه مرسوم دانست و تاكید كرد كه امروزه در تمام كشورهای صاحب تئاتر، حتی تراژدی ها به خصوص تراژدی های شكسپیر با لحن و حالت كمی اجرا می شود. مدرس كارگاه سپس برای آن كه بتوند از مشاركت های گروه های نمایشی حاضر در تالار نیز بهره ببرد، این پرسش را مطرح كرد كه چرا از نیمه دوم قرن بیستم نمایشنامه نویسان مدرن و معاصر به كمدی رجوع كردند و تاثیرات این موضوع بر جریان تئاتر دنیا چه بوده است.
در پاسخ به این سوال یكی از حضار وقوع دو جنگ جهانی مرگ بار در سطح دنیا و سقوط ارزش های هنری قطعیت یافته را از دلایل این موضوع دانست كه نریمانی آن را تایید كرد و افزود: تراژدی در پاره ای از زمان وظیفه اش تزكیه روح بوده كه به آن «كاتارسیس» می گویند و مخاطب در تعقیب سرگذشت یك قهرمان با نقطه ضعف تراژیك اش (هامارتیا) رو به رو می شود و به خود می گوید كه ای كاش این اتفاق رخ نمی داد. به طور مثال، شخصیت «ادیپ» بر اثر پافشاری بر حقیقت و آگاهی از عمل گناه خود به این جریان سوق پیدا می كند و خود را از نعمت دو چشم محروم می كند. در اینجا مخاطب پالایش روحی شده و با یك تزكیه نفس به خانه خود باز می گردد كه امری گذراست و به هیچ وجه پایداری خود را حفظ نمی كند.
نریمانی در ادامه با اشاره به حضور گسترده رسانه های عمومی مانند روزنامه، تلویزیون و اینترنت و طرح تلخ ترین مسائل تراژیك به طور روزانه، این مسئله را طرح كرد كه چگونه یك تماشاگر باید دچار كاتارسیس شود، در حالتی كه حتی در تراژدی های كلاسیك صحنه های مرگ یا جنگ به تصویر كشیده نمی شد و تنها با یك پیك به اطلاع تماشاگران می رسید، اما در همین وجهه ای كه صحبت شد و مسائل تلخ و تراژیك بی پرده به مخاطب ارائه می شود، ساخت تراژدی نمی تواند پاسخ گوی نیاز انسان های امروز باشد.
نریمانی به تندخویی انسان در جهان معاصر و جنگ های بی رحمانه بشر اشاره كرد و متذكر شد كه زمانی خشونت به شكل موجود خود مطرح نبود و دنیا شكلی از سیر رمانتیك خود داشت اما امروز مناسبات استان عوض شده و تراژدی كاركرد خود را از دست داده است و كمتر كارگردانی به سمت تراژدی می رود. در تراژدی این قهرمان است كه در موضع قدرت و بالاتر نسبت به تماشاگر قرار دارد، در صورتی كه در كمدی این مخاطب است موضع برتر دارد و این تماشاگر است كه در مورد راه های مختلف اتفاق افتادن یك امر در ذهنش تصمیم می گیرد، در تراژدی مخاطب درگیر عواطف، خشم و احساسات شدید است، پس نمی تواند درست فكر كند؛ در صورتی كه در طنز مخاطب راحت فكر می كند و تصمیم می گیرد و به قول برشت: قضاوت می كند.
در ادامه این كارگاه آموزشی، طی سخنانی كه بین كوروش نریمانی به عنوان مدرس كارگاه و حاضران صورت گرفت، نریمانی اذعان كرد كه طنز و كمدی بار سنگینی را بر دوش می كشد زیرا هم فضای خنده و تفریح برای تماشاگر خود ایجاد می كند، هم تفكر را به مخاطبش منتقل می سازد و سخنان پیچیده و تلخ را به صورت موجز و موثر به مخاطب خود به نرمی منتقل می كند.
مدرس كارگاه سپس با اشاره به حكایت مولانا و افتادن یك آیینه از آسمان و تكه تكه شدن آن و این كه هر كسی حقیقت را از ذهن خودش در تكه ای از آینه دید، اشاره كرد و فرق میان حقیقت و واقعیت كه رئالیسم به دنبال آن است را برای حضار بازگو كرد.
در پایان این كارگاه آموزشی نمایش طنز، كوروش نریمانی با برشمردن برخی موقعیت های نمایشی طنز و آوردن مثال هایی ملموس در ارتباط با آن ، این كارگاه را یك گام مهم و مثبت در جهت آغاز نگارش هر چه بهتر نمایش های طنز و به طبع آن اجراهای نمایش طنز در سطح كشور دانست و ابراز امیدواری كرد كه كمدی هر چه بیشتر از سوی مردم و مخاطبان و مسئولین بسیار جدی تر پیگیری شود.