محسن رحمانی: پرداخت ایده ها قصه را متفاوت می کند

تاریخ ارسال : 1394/07/16

كارگاه «ایده های كوچك تا نمایشنامه های كوتاه» با تدریس محسن رحمانی صبح امروز، پنجشنبه، 16 مهر هم‌زمان با برگزاری دوره بیست و چهارم تئاتر «سوره ماه» در سالن اوستای حوزه هنری برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی مرکز محافل و جشنواره های حوزه هنری، در ابتدای این كارگاه محسن رحمانی درباره اینكه آیا ایده كوچك و بزرگ وجود دارد، گفت: معتقدم این نگاه ماست كه ایده ها را به كوچك و بزرگ تقسیم می كنیم. به طور اساسی نمی توانیم روی ایده های مختلف ارزش گذاری كنیم. ایده خوب و بد وجود ندارد بلكه پرداخت ایده ها و اینكه از چه زاویه ای به پایان قصه نزدیك می شویم، اهمیت دارد و قصه را متفاوت می كند. تجربه انسان از محیط اطراف خود است كه ایده ها را كوچك و بزرگ می كند.

رحمانی در ادامه با تعریف نمایشنامه كلاسیك عنوان كرد: این نوع نمایشنامه مقدمه، مساله، كشمكش، اوج و گره گشایی و پایان بندی دارد. فاصله اوج قصه تا پایان كمتر از شروع مقدمه ای است كه برای فیلم به كار برده می شود. ما در مقدمه شخصیت ها رامعرفی و به تدریج مسأله را طرح می كنیم؛ به گونه ای كه اتفاقات از یكدیگر جدا و تفكیك شود. پس از آن كشمكش بین شخصیت ها به وجود می آید و شخصیت ها به صورت پینگ پونگی جلو می روند.

وی ادامه داد: پس از طی این مراحل به آرامی وارد گره افكنی می شویم و پس از آن به اوج قصه می رویم. گاهی گره گشایی از سمت شخصیت قصه با ارائه اطلاعاتی اتفاق می افتد و گاهی نیز گره گشایی براساس موقعیت هاست. بعد از آن وارد نتیجه می شویم. به این روش ساختار فریتاگ می گویند.

رحمانی یادآور شد: اورهان پاموك گفته است كه حدود 16 هزار جلد كتاب خوانده است. با هر كتابی كه خوانده جای تمام شخصیت های آن زندگی كرده است و كسی كه كتاب می خواند بی نهایت زندگی را تجربه می كند.

رحمانی درباره نمایشنامه های كوتاه عنوان كرد: نمایشنامه كوتاه ناگزیر است كه درتك پرده تمام شود. نمایشنامه و حتی فیلم كوتاه در ساختار و ارائه مفهوم شبیه لطیفه می ماند كه شاید پایان آن تلخ باشد اما اهمیت بسیاری دارد. این نوع نمایشنامه شبیه قهوه خوردن در یك لحظه اتفاق می افتد و تمام می شود.

وی ادامه داد: شخصیت پردازی، گسترش قصه، داستان و پی رنگ در نمایشنامه كوتاه بسیار اهمیت دارد. اگر نمایشنامه مدرن باشد شرایط متفاوت است اما ما از نمایشنامه كلاسیك صحبت می كنیم. در نمایشنامه كوتاه ضربه پایانی و گزینشی عمل كردن اهمیت دارد. در این نوع نمایشنامه گزینش ایده برای اینكه بلند یا كوتاه باشد بسیار اهمیت دارد چراكه برخی نمایشنامه ها ظرفیت بلند شدن ندارند و برخی نمایشنامه های كوتاه باید بلند می شدند.

رحمانی گفت: ایده ای كه شما در آثار خود درباره آن صحبت می كنید، محدوده ای دارد و به همین دلیل باید به ناگزیر دست به انتخاب بزنید. اجرایی كه از نمایشنامه كوتاه بیرون می آید از نمایشنامه بلند بیرون نمی آید. نمایشنامه های كوتاه می توانند برای افرادی كه كمتر نمایش می بینند، فرهنگساز باشد.