محمد رضا روزبه: تفکیک شعر انقلاب از سایر اشعار منوط به تعریف شفاف از آن است
تاریخ ارسال : 1394/09/25
این شاعر، نویسنده و منتقد ادبی معتقد است؛ برای نامگذاری شاعران انقلابی و تفکیک آن ها از سایر شعرا باید تعریفی دقیق، شفاف و روشن از شعر انقلاب بیان كنیم.
به گزارش روابط عمومی مرکز محافل و جشنواره های حوزه هنری، محمدرضا روزبه، شاعر، نویسنده و منتقد ادبی درباره تعیین مؤلفه برای شعر انقلاب اسلامی گفت: شعر انقلاب یك مفهوم كلی و پهناور است، ابتدا باید تعریف دقیق، رسا و شفافی از این مقوله داشته باشیم و مراد خود را از آن روشن كنیم تا بتوانیم درباره آن بحث كنیم.
وی ادامه داد: برای رسیدن به این تعریف باید به مسائل بسیاری پاسخ داده شود، آیا شعر انقلاب یك جریان تاریخی است كه از انقلاب به این سو شكل گرفته است؟ آیا شعر انقلاب یك اتفاق مضمونی و محتوایی است و شعری است كه محتوای خاصی را در بر دارد؟ آیا این شعر، سرودههای طیف خاصی را در برمیگیرد كه متعلق به جریان فكری خاصی است؟ و... .
این منتقد ادبی و استاد دانشگاه اظهار كرد: آنچه كه فعلاً میتوان آن را پذیرفت، این است كه از هر سویی به شعر انقلاب نگاه كنیم میتوان تصدیق كرد كه شعر انقلاب شعری است كه در حال و هوای انقلاب اسلامی ایران و جنگ تحمیلی و دیگر اتفاقات پس از آن سروده شد و در دل خود اندیشهها، آموزهها و آرمانهای این انقلاب را دارد. از این نظر وقتی میگوییم شعر انقلاب باید بدانیم كه این شعر همسو با آرمانها و آموزههای انقلاب اسلامی و گاهی هم همسو با نظام جمهوری اسلامی است.
این استاد دانشگاه توضیح داد: ما میتوانیم شاعران دوره اخیر را به 3 دسته تقسیم كنیم؛ نخست شاعرانی كه صنف برخاسته از انقلاب اسلامی هستند و همسو و پیرو استراتژی انقلاب اسلامی و نظام جمهوری اسلامی شعر می سرایند و این استراتژی و آرمانهای تابع آن را در شعرشان استفاده میكنند. دسته دوم شاعرانی هستند كه میتوان آنها را جناح شعر روشنفكری نامید و تقریباً صنفی هستند كه راهی مخالف با جریان نخست را برگزیدند.
وی افزود: دسته سوم جریانی است که نه متعلق به دسته اول هستند و نه وارد جناح دوم میشوند. اینها دسته مستقلی هستند كه به سرودن شعر اهمیت میدهند و كارشان تغزل و شاعرانگی است.
این شاعر و منتقد ادبی گفت: باید تكلیفمان را با این تقسیمبندی روشن كنیم و بگوییم منظور ما از شعر انقلاب دسته اول است یا دستههای دیگر هم میتوانند در دل این جریان قرار بگیرند؟!
وی اظهار كرد: آنچه من به عنوان یك چهره دانشگاهی میتوانم بگویم این است كه هر سه این جریانها به نوعی تحت تأثیر حال و هوای انقلاب قرار گرفتهاند و آموزهها وهنجارهای انقلاب اسلامی به عنوان یك حركت عظیم اجتماعی اعتقادی دوره معاصر ما، بر آنها تأثیر داشته است؛ به عبارت دیگر، همه این سه جریان در حال و هوای انقلاب اسلامی شعر گفته و میگویند و احساسات و عواطف خود را در زمینه این حال و هوا بروز دادهاند اما هر یك افق خاص خودشان را دارند.
روزبه ادامه داد: بنابراین همه اینها، شاعران برهه انقلاب هستند ولی همانطور كه گفتم، اینكه ما بتوانیم همه اینها را شاعر انقلاب بدانیم یا نه، بستگی به این دارد كه ما قبلاً مرادمان را از «شعر انقلاب» دقیق و شفاف و روشن بیان كرده باشیم.
این استاد ادبیات دانشگاه در پایان گفت: بنابراین برای این منظور، ضروری است كه ما برای «شعر انقلاب» به تعیین مؤلفه و شاخصه بپردازیم تا بتوانیم شعر و شاعر انقلاب را بشناسیم.
گفتنی است ؛ محمدرضا روزبه متولد ۱۳۴۲ در بروجرد است. وی دارای مقطع دکترای زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه تهران است و از سال ۱۳۶۰ تاکنون اشعار وی به صورت پراکنده در نشریات کشور، جنگهای ادبی و برخی از مجموعه شعرها انتشار یافته است.
ازجمله مهمترین آثار وی می توان به : سیر تحول غزل فارسی از مشروطیت تا انقلاب، گزیده اشعارحرفهایی برای نگفتن، تألیف کتاب ادبیات معاصر ایران(شعر و نثر) و... اشاره کرد.