تئاتر سوره ماه؛ جشنوارهای پویا و جوانگرا
تاریخ ارسال : 1394/03/09
جشنواره تئاتر سوره ماه با قدمتی بیست و سه ساله، نقش مهمی در رشد و پرورش استعدادهای جوان تئاتری داشته و با پر و بال دادن به جوانان فعال در عرصه تئاتر در شهرستانها و شهرهای كوچك، در زمینه تمركززدایی از پایتخت و تخصیص امكانات به هنرمندان شهرستانی، كوششی موثر و تاثیرگذار داشته است.
جشنواره تئاتر سوره ماه جایی برای عرض اندام هنرمندان جوان و محملی برای رقابتی سالم بین جوانانی با فرهنگهای متفاوت از شهرهای مختلف است. جوانانی كه معمولاً از دوران كودكی با حوزه هنری آشنا شدهاند و با جذب شدن به سمت كلاسهای هنری این نهاد بزرگ فرهنگی، به سمت هنر پر قدمت تئاتر گرایش پیدا كرده و حالا در عرصه یك جشنواره به رقابت با گروههای مختلف تئاتری پرداخته و از آن مهمتر با آنها آشنا شده و تبادل اطلاعات و افكار میكنند.
حسینعلی شوندی، مدیر ارزشیابی و نظارت مركز هنرهای نمایشی حوزه هنری، در این باره میگوید: در جشنوارههای تئاتر سوره ماه سیاستها به گونهای چیدمان شده تا جوانان با انگیزههای ویژه برای حرفهای شدن قدم در این رویداد بگذارند. گرچه اغلب قریب به اتفاق آثار متقاضی جشنوارههای سوره ماه دارای ضعفهای فنی هستند، اما همین كه كارگردانهای جوان، با انگیزه فراوان در تلاش هستند سطح كیفی آثار خود را ارتقا دهند، آن را عمل قابل تقدیری میدانم. معتقدم در حال حاضر، جشنواره تئاتر سوره ماه در جهت توجه به رشد جوانان علاقهمند به تئاتر و حوزه هنری، مسیر خود را درست می پیماید و برگزاركنندگان نیز از هیچ تلاشی برای هر چه بهتر برگزار شدن این رویداد، مضایقه نمیكنند. اما صرف برگزاری این جشنواره به خودی خود ثمره مورد انتظار را حاصل نمیكند مگر آنكه مراكز استانی، ساز و كار آموزش هنرجویان خود را به صورت مستمر و حرفهای در طول سال، در اختیار داشته باشند كه همانا این ساز و كار چیزی نیست جز برنامهیریزی درست و اعطای اعتبار كافی و نیز عملیاتی كردن حرفهای این برنامهها.
توجه به محتوای اندیشمند و ارزشی در آثار
تمامی جشنوارهها و محافل فرهنگی و هنری حوزه هنری در راستای اهداف فرهنگی این نهاد مرتبط با هنر انقلاب اسلامی و رویكردی ارزشی با توجه به فرهنگ ایرانی اسلامی هستند. در واقع حوزه هنری در كنار توجه به هنرهای مختلف، نیت آن را دارد كه به هنرمند متعهد و هنر ارزشی میدان داده و جایگاه این هنرمندان را در عرصههای فرهنگی و هنری كشور ارتقا بخشد.
رحمت امینی دبیر سه دوره اخیرجشنواره تئاتر سوره ماه درباره توجه ویژه این جشنواره به محتوای اندیشمند و ارزشی آثار اظهار میكند : تئاتری كه ما دنبالش هستیم، علاوه بر ابعاد زیباییشناسانه، باید محتوای قابل قبول، اندیشمندانه و ارزشمند هم داشته باشد. با این شرایط اتفاقاً خیلی خوشحال میشویم تولیدات تئاتری ما در جشنوارههای دیگر هم بتوانند حضور پیدا كنند. در همین زمینه صحبتهایی با مركز هنرهای نمایشی ارشاد انجام دادهایم تا آثار ارزشمند ما در جشنوارههای استانی شركت كنند. چون خیلی از كلمات مثل ارزشی به دلیل كثرت استعمال بار و معنی خود را از دست میدهد. من واژه ارزشمند را به كار میبرم كه ویژگیهای هنری و موضوعی را هم زمان پوشش میدهد. تئاتر بیش از هر هنر دیگری با اندیشههای انسانی سر و كار دارد و علاوه بر اینكه باید به تماشاگر حس لذت ببخشد، باید اندیشه او را هم ارتقا دهد. من زمانی كه در شورای ارزشیابی و نظارت آثار مركز هنرهای نمایشی هم بودم، تأكید میكردم هنرمندان تئاتر باید بتوانند هر آنچه كه در جامعه هست، نقد كنند. در جشنواره سوره ماه هم با نقد هیچ مشكلی نداریم. مسأله از جایی آغاز میشود كه میبینیم كارها گزارشگونه میشود و بدون هیچ اندیشهورزی، در سطح انتقاد جمعهای چند نفره مردم كوچه و بازار قرار میگیرد. این را نمیشود تئاتر گفت، چرا كه از اندیشه در آن خبری نیست.
تمركز زدایی از تهران
در بولتن سال گذشته جشنواره سوره ماه و در گفت و گو با تعدادی از كارگردانان و بازیگران گروههای مختلف تئاتری حاضر در جشنواره تئاتر سوره ماه كه از شهرهای مختلف كشور در این جشنواره حضور داشتند درباره سطح كیفی جشنواره، توجه حوزه هنری به هنر تئاتر و به خصوص هنرمندان فعال در این زمینه انجام شده بود، نكته قابل توجهی به چشم میخورد كه همان خرسندی این جوانان از توجه قابل اعتنای حوزه هنری به تئاتر شهرستانها در این جشنواره و میدان دادن به استعدادهایی از سراسر كشور بود.
بیشك حضور گروههای مختلف تئاتری از گوشه گوشه كشور پهناورمان در این جشنواره به تمركز زدایی از تخصیص امكانات به پایتخت نشینان كمك كرده و بستری مناسب برای رقابت این گروهها با جوانایی از سایر نقاط كشور و آشنایی مخاطبان با رسوم و فرهنگهای اقوام ایرانی از طریق اجرای نمایشهای مختلف را فراهم میكند.
دكتر رحمت امینی درباره سیاست تمركززدایی در جشنواره تئاتر سوره ماه گفته است: جشنواره تئاتر سوره ماه محملی است تا به جوانان مشتاق و علاقهمند كه اندیشههای حوزه هنری را مورد توجه و سرلوحه كاری خود قراردادهاند، فرصتی داده شود تا حرفهای شدن را تمرین كنند. جوانان و هنرمندان استانها انگیزه خود را نشان دادهاند، مخاطبان و تماشاگران شهرستانی هم از نمایشهای مورد حمایت حوزه هنری استقبال كردهاند و حوزه هنری نیز بستر لازم را برای رشد این هنر فرهیخته در اختیار دارد و آن را در اختیار جوانان علاقه مند شهرستانی قرار میدهد. اما نباید ناگفته گذاشت كه ضعف فنی آثار و كمبود دانش گروههای جوان همچنان وجود دارد و لازم است تا با توجه بیشتر و اختصاص اعتبار لازم برای پشتیبانی از برگزاری كلاسها و كارگاههای حرفهای و مورد وثوق مركز هنرهای نمایشی حوزه هنری، راه شكوفایی استعدادهای جذب شده به مراكز استانی حوزه هنری را تسریع كرد. البته توجه داشته باشیم قرار نیست به بهانه حمایت از تئاتر شهرستانها، به آثار ضعیف باج داده شود. در حال حاضر نیز با توجه به پتانسیلی كه در آثار مراكز استانی دیده میشود، این توقع وجود دارد كه هنرمندان با تلاش بیشتر، كیفیت آثار خود را بالا ببرند و مطمئنا سوره ماه انگیزه خوبی برای این حركت است.
اجرای تئاتر خیابانی
سال گذشته و در سی و سومین جشنواره تئاتر سوره ماه بخش تئاتر خیابانی نیز پس از چند سال دوری مجددا به بخشهای متنوع این جشنواره اضافه شده و نمایشهای خیابانی به صورت غیر رقابتی در روزهای برگزاری جشنواره اجرا شدند. به گفته جوانان علاقه مند به تئاتر خیابانی حاضر در جشنواره سال گذشته، حوزه هنری و دفتر تحقیقات تئاتر خیابانی این نهاد كمك فراوانی به اجرای این نمایشها، شناساندن این گونه از هنر نمایشی به مردم و مخاطبان و یاری هنرمندان فعال در رشته تئاتر خیابانی كرده است. اجرای نمایشهای مختلف و خلاقانه در این بخش با استقبال خوب مخاطبان رو به رو شدند و به این ترتیب تئاتر خیابانی و دوستداران این هنر نیز از جشنواره بزرگ تئاتر سوره ماه دست خالی بازنگشتند.
تلاش برای فعال كردن محافل هنری مساجد
جشنواره سراسری تئاتر «سوره ماه» چندین سال است در راستای حمایت از استعدادهای جوان و شناسایی نخبگان به طور مستمر برگزار میشود و سال گذشته دفتر تئاتر بچههای مسجد را فعال كرده تا این مكان مذهبی به دوران اوج خود در زمینه فعالیتهای فرهنگی هنری بازگردد. تئاتر بچههای مسجد هم مانند تئاتر خیابانی از بخشهایی بود كه سال گذشته به جشنواره تئاتر سوره ماه اضافه شده و به این جشنواره رنگ و بویی مذهبی و پر نشاط داد.
كورش زارعی مدیر دفتر تئاتر بچههای مسجد درباره نقش پر رنگ حوزه هنری در حمایت از هنر مساجد و به خصوص هنر تئاتر گفته است: با رویكردی كه حوزه هنری در راستای فعال كردن دفتر بچههای مسجد در پیش گرفته است میتوان امیدوار بود كه در آیندهای نزدیك مساجد به دوران تأثیرگذار گذشته در زمینه فرهنگ و هنر باز گردند و به عنوان یك پایگاه فرهنگی بتوانند در تحكیم پیوند هنرمندان با مساجد، شناسایی نخبگان فرهنگی و نیز استفاده از خاطرات شهدا، ایثارگران و... مؤثر عمل كنند.