اسدالله امرایی: ترجمه طنز، مانند ترجمه شعر است
تاریخ ارسال : 1395/11/05
اسدالله امرایی گفت: در ترجمه آثار طنز، خود نویسنده نیز باید حس طنز را داشته باشد و به همین دلیل ترجمه طنز بسیار سخت است. در واقع ترجمه طنز، مانند ترجمه شعر است.
به گزارش روابط عمومی موسسه فرهنگی و هنری سپهر سوره هنر؛ اسدالله امرایی، نویسنده و مترجم، با بیان اینكه طنز زمانی شكل میگیرد كه افراد به طور مستقیم و بیپرده، نمیتوانند صحبت كنند اظهار كرد: هر چه قدر مستقیم حرف زدن سخت تر باشد، طنز پوشیده تر است. در انقلابها و بحرانها، طنزها، از آثار سبك و كم ارزشتر تا آثار فاخر و ماندگار به وجود میآید.
وی ادامه داد: بسته به جایگاه كسی كه طنز را مینویسد و خاستگاه اجتماعی فرد، نقش طنز نیز متفاوت است. طنز ممكن است از یك اثر ساده و گذرا تا اثری هجو یا طنزی جدی و فاخر را شامل شود. اثر طنز میتواند همچون رمان 1984 یا مزرعه حیوانات جرج اورول باشد و میتوان با این گونه روایتها با بحرانهای جامعه برخورد كرد. این گونه آثار میتوانند جهانی باشند و یا سیاسی و داخلی باشند. نسبت آزادی اجتماعی با طنزپرداز میتواند به گونهای باشد كه مولف همه را زیر ضرب بگیرد و به شلاغ نقد بكشد. و گاهی نویسنده اثر طنز، مقامات سیاسی را در نظر نمیگیرد و اخلاقیات جامعه را هم ممكن است مورد نقد قرار دهد. این رویكرد، چه در طنز كلامی و چه طنز تصویری خود را نشان میدهد.
امرایی با تاكید بر اینكه در ترجمه آثار طنز، خود نویسنده نیز باید حس طنز را داشته باشد، گفت: ترجمه طنز بسیار سخت است. ترجمه طنز، مانند ترجمه شعر است و مترجم، باید فرهنگ مبدا را به مقصد منتقل كند. در درگیریهای سیاسی بین حزب دموكرات و جمهوریخواه ایالات متحده آمریكا، برخی طنزها نیاز به تفسیرهای سختی داشت. به طور مثال، ترامپ را ترامپت نوشته بودند و ترامپت را دو بخش كرده بودند و به شكل ترام و پت آورده بودند. پت به حیوانات خانگی گفته میشود و مخاطب در عین حال باید توجه داشته باشد كه نماد حزب جمهوریخواه، فیل است و حالت شیپور و «ترامپت» نیز به این حیوان اشاره دارد و ترجمه این گونه طنزها، خیلی دشوار است.
این مترجم خاطرنشان كرد: بازی با نمادهای خر و فیل هم در آثار طنز آمریكا دیده میشود و مترجم باید پیشینههای سیاسی و مشابهات كلامی را در نظر بگیرد. كمتر كسی توانایی ترجمه آثار طنز را دارد و همچنین ترجمه طنزهایی كه بازی زبانی دارند بسیار دشوار است.
این نویسنده كشور با اشاره به این كه آثار مشابه طنزهایی كه در جنگها و انقلابهای جهان خلق شده، در كشورمان نیز داشتهایم، افزود: در ادبیات كشورمان از این دست آثار زیاد خلق شده است. آثار طنز دوران مشروطه را میتوانیم در نظر بگیریم. آثار ادبا و طنزپردازانی همچون ایرج میرزا، ملك الشعرای بهار و پس از آنها نیز شخصیتهایی همچون محمدعلی افراشته، گل آقا و ... همه طنزهای مطرح جامعه بودهاند. بعد از پیروزی انقلاب اسلامی نیز شخصیتهای بسیاری در این حوزه كار كردهاند؛ البته در موضوعاتی مانند جنگ تحمیلی و انقلاب برخی كمتر وارد شده اند و یا به آن حوزه خیلی نزدیك نشدهاند.
وی در معرفی آثار طنز جهان نیز گفت: ترجمه زندهیاد ایرانزاد از آثار آرت بوخوالد از جمله آثار مطرح طنز است كه علاقهمندان به این گونه ادبی میتوانند از این آثار استفاده كنند. مجموعهای ترجمه كرده بودم كه روزنامه ایران این كتاب را با عنوان «تلخ عین عسل» (داستان های كوتاه طنز جهان) منتشر كرد و ادامه این كتاب را هم بعدها با عنوان «شوكران شیرین» (مجموعه داستانهای كوتاه از طنزپردازان جهان) را ترجمه كرده كه توسط نشر مروارید عرضه شد. در شوكران شیرین البته ترجمههای دیگر مترجمان نیز وجود دارد.
برای اطلاع ازمهمترین اخبار جشنواره ها و محافل حوزه هنری ما را در کانال تلگرامی دنبال کنید.