از شخصیت های خاكستری تا نگاهی به مهاجرت
تاریخ ارسال : 1394/07/14
نشست نقد و بررسی نمایشهای سومین روز از بیست و چهارمین جشنواره سراسری تئاتر سوره ماه با حضور علی جعفری منتقد تئاتر كشور و عوامل نمایشها، دوشنبه 13 مهر در حوزه هنری برگزار شد.
به گزارش روابط عمومی مرکز محافل و جشنواره های حوزه هنری، علی جعفری در آغاز این نشست با بیان اینكه نمایش «كمد دیواری»، داستان به ظاهر خطی و كاملا مشخص دارد، اظهار كرد: اتفاقی در یك زندگی جاری است و برشی از این اتفاق در نمایش «كمد دیواری» به دفعات دیده می شود و شاید نقطه كلیدی نمایشنامه همین اتفاق ها باشد.
وی افزود: هدف اصلی این نمایش این است كه از طریق قصه ای كه روایت می شود لایه های زیرین مشاجره بین یك زوج را درك كند اما این مجادله به عمق نمی رسد تا مخاطب ببیند چه ریشه هایی در آن نهفته است. اگر در نمایشنامه بر روی وجوه شخصیتی زن و مرد بیشتر كار می شد این فرصت را به مخاطب می داد تا به شناخت صحیحی از شخصیت ها برسد.
این منتقد تئاتر همچنین گفت: اگر در یك اثر نمایشی برشی از زندگی را انتخاب می كنیم این برش را به دلیلی انتخاب كرده ایم و در رابطه با نمایش «كمد دیواری» نیز می خواهیم آدم ها را بهتر و بیشتر بشناسیم و با لایه های زیرین دو شخصیت آشنا شویم اما در این نمایش انگار كه نمایشنامهنویس جلوی خود را گرفته و خودسانسوری كرده است و بخش هایی از شخصیت هایش ناشناخته باقی مانده است.
كارگردان نمایش «كمد دیواری» نیز اظهار داشت: موافقم كه اگر بیشتر به عمق كاراكترها می رفتیم داستان جذاب تری داشتیم؛ اما از آنجا كه این متن به دنبال نتیجه گیری نبوده است از اینكه بیش از اندازه به عمق كاراكترها برویم پرهیز كردیم.
جعفری نیز با اشاره به اینكه در زمینه طراحی صحنه نمایش، كارگردان با چالش هایی روبهرو بوده است، گفت: هر آنچه كه طراحی صحنه این اثر می خواست عرضه كند در 10 دقیقه آغازین تمام می شود و تغییری در طراحی صحنه مشاهده نمی كنیم؛ در حالی كه تغییرات صحنه می تواند ابزاری در دست بازیگر هم باشد.
علی جعفری در ادامه این نشست با اشاره به نمایش «آقای الف» گفت: در بخشی از این نمایش كه اتفاقاً بخش مهمی از اثر بود، كارگردان در طراحی كه انجام داده بود مقداری آب بر روی تماشاچی ها پاشید و متاسفانه این گونه از اتفاقات بر خلاف تصور كارگردان به جای ایجاد شوك موثر در مخاطب تمركز او را از دیدن بخش مهمی از نمایش بر هم می زند.
وی ادامه داد: همان گونه كه بازیگران بر روی صحنه حقوقی دارند تماشاچی ها نیز دارای حقوقی هستند و از بدیهی ترین حقوق آن ها این است كه در طول نمایش آسیبی نبینند.
این منتقد تئاتر با اشاره به فضای آثار با موضوع دفاع مقدس گفت: نگرش مسئولان مبنی بر لزوم پرداختن به دفاع مقدس در آثار هنری باعث شده است كه تولیدات دفاع مقدس بیش از هر چیز دچار شعارزدگی شود. در نمایش «آقای الف» نیز سمبل ها بیش از حد اغراق شده بودند. حتی این تمهید كه شخصیت های یك داستان رو به روی یك نویسنده قرار گرفته اند در ادبیات، نمایش و سینما وجود داشته است و تصور می كنم نمایشنامه این اثر نیاز به بازنویسی دارد تا از همه كلیشه ها عاری شود.
جعفری در رابطه با نمایش «مثل یه گلوله برف كوچیك» نیز گفت: قرار گرفتن انسان ها در محیط غریبه و متناقض همیشه برای نویسنده ها جذاب بوده است و چنین سوژه های از آثار ادبیات نمایشی دنیا بسیار وجود دارد. وجه مثبت این نمایش این است كه شخصیت ها سیاه و سفید نیستند و نویسنده لزوما اصراری بر بد نشان دادن فضای مهاجرت یا خوب نشان دادن حفظ فرهنگ نداشته است.
وی افزود: نمایشنامهنویس سعی كرده با هوشمندی در تعریف مهاجرت دچار كلیشه نشود؛ البته در بخشی از نمایشنامه در خود مهاجرت دچار كلیشه شده است.
مهرداد هنرمند، كارگردان نمایش «مثل یه گلوله برف كوچیك»، با اشاره به اینكه تلاش داشته در این نمایش جانبداری خاصی نداشته باشد، اظهار كرد: اگر هم نقدی به جامعه خارج از كشور وارد می شود از زبان پیرمردی است كه با چنین جامعه ای مشكل دارد و تلاش كردم در نقش ها و شخصیت هایم نقاط مثبت و منفی را با هم داشته باشم.