عبدالحمید ضیایی: اندیشه سهراب سپهری ما را به فردیت خودمان فرامیخواند
تاریخ ارسال : 1394/02/06
عبدالحمید ضیایی، شاعر و استاد فلسفه معتقد است، اندیشه سهراب سپهری ما را به فردیت خودمان فرامیخواند و به ما یاد میدهد، خودمان باشیم.
به گزارش روابط عمومی مرکز محافل و جشنواره های حوزه هنری، در هفدهمین مراسم«قول و غزل» كه شنبه پنجم اردیبهشت ۱۳۹۴ در تماشاخانه مهر حوزه هنری برگزار شد، به روال چند برنامه قبل، عبدالحمید ضیایی، درباره ارتباط فلسفه و ادبیات سخن گفت.
این شاعر و استاد فلسفه گفت: حرفهایم در برنامه قبل برای عدهای این سؤال را پیش آورده كه آیا فلسفه تنها شیوه زندگی كردن است و بدون فلسفه نمیتوان شعر گفت و زندگی كرد؟ در پاسخ باید بگویم كه این طور نیست. شاعر دوست داشتنی ما سهراب سپهری در شعرهایش با تمام شئون عقلی فلسفه مخالفت دارد اما این تفكر خودش شیوهای از اندیشیدن است.
وی ادامه داد: منظورم از اندیشه، الزاماً اندیشه فلسفی نیست و حتی میتواند ضد آن باشد. اتفاقاً یكی از مسائل مهمی كه اگزیستانسیالیسم و تفكر سهراب سپهری به ما میآموزد این است كه باید جنگل اندیشههایمان را هرس كنیم.
ضیایی همچنین گفت: یكی از ادیبان كتابخانهاش را طوری چیده بود كه كتابهای قطور تا سقف روی هم رفته بودند و هنگامی كه خواست یكی از كتابها را بردارد تمام كتابها روی سرش آوار شدند و جان سپرد. آنچه میخواهم بگویم این است كه به نظر میرسد ما هم زیر آوار كتابها، اندیشهها و نظرهای گوناگون دفن شدهایم و آنچه در اشعار سهراب میآموزیم این است كه در پی هر دانستنی نباشیم.
وی تأكید كرد: در فلسفه درباره دانایی سه حوزه وجود دارد؛ اول نادانستنیهایی هستند كه مطلقاً به آن ها دسترسی نداریم و در فلسفه به آن ها راز میگوییم كه گزارههای خردگریزی هستند كه عقل ما نمیتواند درباره آن ها چیزی بگوید. دسته دوم دانستنیهایی هستند كه الان به آن ها دسترسی داریم و قوانین فیزیكی و شیمیایی از آن جملهاند و دسته سوم دانستنیهایی هستند كه فعلاً به آن ها دست نیافتهایم و ممكن است در آینده كشف شوند.
این استاد فلسفه با بیان این كه هر نوع دانستنی به درد ما نمیخورد، گفت: باید در ابتدا سوالهایمان را محدود كنیم و ببینیم چه دانشی برای ما اولویت دارد و از چه سوالهایی باید پرهیز كنیم. هر دانستنی، دردی از ما دوا نخواهد كرد.
ضیایی بیان داشت: گفته شده هر سوال باید سه ویژگی داشته باشد؛ اول این كه زندگی عملی ما قبل و بعد از طرح آن سوال تفاوت كند، دوم این كه زندگی عملی ما قبل و بعد از جوابی كه میگیریم متفاوت باشد و سوم این كه نوع جوابی كه میگیریم زندگی ما را متفاوت كند.
این شاعر گفت: اندیشه سهراب سپهری به ما یاد میدهد زندگی اصالتی دارد كه با داوری دیگران و فهم و عرف دیگران تغییر نمیكند. تفكر این شاعر اصیل است و این است كه باعث میشود او را شاعری اندیشمند بدانیم حتی اگر آن اندیشه و تفكر به هیچكدام از افراد دیگر شباهت نداشته باشد. او ما را به فردیت خودمان فرامیخواند و به ما یاد میدهد خودمان باشیم.