در دومین روز هشتمین جشنواره سراسری طنز سوره در كارگاه استندآپ كمدی /ماشاگر استندآپ كمدی باید خود را برای هر شوخی آماده كند / هنر استندآپ كمدی مبتنی بر بداهه گویی است

تاریخ ارسال : 1393/05/26

كارگاه استندآپ كمدی ویژه هشتمین جشنواره سراسری طنز سوره یكشنبه 26 مرداد با اجرای رضا ساكی و با حضور نویسندگان، شاعرانی همچون ناصر فیض، سعید بیابانكی، جلال سمیعی، مهدی استاد احمد، مهرداد صدقی، امیر اسماعیلی و ... برگزار شد.

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری حوزه هنری در این نشست، سعید بیابانكی با اشاره به این كه در مهمانی های خانوادگی و دوستانه معمولا كسی هست كه به اصطلاح مجلس گرم كن است و با شوخی هایش مجلس را به وجد می آورد، اظهار كرد: این نوع شوخی ها قوام پیدا نكرده است تا شكلی هنری پیدا كند و به استندآپ كمدی بدل شود.
وی ادامه داد: استندآپ كمدین های جهان آدم های پولداری هستند و در كشور ما هم چند نفر هستند كه بیشتر مبتنی بر تقلید صدا و نقل لطیفه اند. البته اجرای استندآپ كمدی به طور صحیح نیز در كشور ما چالش ها و مشكلاتی در بر دارد.
بیابانكی همچنین با اشاره به تجربه هایی كه به همراه ناصر فیض و برخی دیگر از طنزپردازان در زمینه استندآپ كمدی داشته اند، گفت: دفتر طنز حوزه هنری می تواند منابع پژوهشی در زمینه استندآپ كمدی استخراج كند و به طنزپردازان و علاقه مندان ارائه كند.

میثم عبدی بازیگر و كارگردان تئاتر نیز با اشاره به این كه استندآپ كمدی هنری است كه نیازمند ارتباط رو در رو با مخاطب است، عنوان كرد: زمانی كه در كشورمان صحبت از استندآپ كمدی می شود غیر ممكن است كه به نمایش های "سیاه بازی" برنگردیم.
وی گفت: یك كمدین متنی می نویسد، چهارچوبی می سازد و بر اساس آن برنامه خود را اجرا می كند در حالی كه هنر استندآپ كمدی بسیار مبتنی بر بداهه گویی است و هنرمند با پیشینه حافظه تئاتری، حسی و فیزیكی خود وارد سالن می شود و بر اساس ظرفیت تماشاگران شوخی ها و لطیفه هایش را تنظیم می كند و چنین شیوه ای در ایران كمتر اتفاق می افتد.
این بازیگر تئاتر ادامه داد: تماشاگری كه تماشای استندآپ كمدی را انتخاب می كند باید خودش را برای هر شوخی آماده كند و مانند كسی است كه در شهربازی ، وسیله خطرناك را انتخاب كرده است و باید خودش را برای ترسیدن آماده كند.
وی همچنین با تاكید بر این كه استندآپ كمدین باید صداقت داشته باشد، عنوان كرد: در تئاتر می گویند اولین چیزی كه تماشاگر از بازیگر می بینید چشم هایش است ، چرا كه می خواهد ببینید صداقت در چشمان بازیگر وجود دارد یاخیر؟  در استندآپ كمدی نیز طنزپرداز باید صداقت داشته باشد تا مخاطب با او ارتباط بهتری برقرار كند.
عبدی گفت: استندآپ كمدی همانطور كه از نامش بر می آید به صورت ایستاده اجرا می شود، چرا كه كمدین باید بتواند در صورت لزوم از پانتومیم و حركات بدن نیز برای رساندن پیامش به مخاطب استفاده كند.

جلال سمیعی مجری تلویزیون و طنزپرداز كشورمان نیز با اشاره به این كه استندآپ كمدی كشورمان دو حوزه رسمی و غیر رسمی وجود دارد، عنوان كرد: در مجلس های مختلف و خیابان خیلی آدم ها را می بینید كه با نمك هستند و خیلی خوب شوخی می كنند و لطیفه می گویند، اما همین آدم ها وقتی جلوی دوربین قرار می گیرند و یا برای تماشاگران در یك تالار برنامه اجرا می كنند نمی توانند حرف بزنند و دچار استرس و اضطراب می شوند.
وی ادامه داد: حوزه استندآپ كمدی در ایران به معنای واقعی خیلی كم وجود دارد، جان استوارت با برنامه "The Daily Show" كه یكی از برنامه های موفق كمدی در جهان است با استفاده از تیم نویسنده قوی سال ها ست كه مخاطبان را جذب كرده اند و حتی شبكه كمدی سنترال را راه اندازی كرده اند. در حالی كه ما معمولا به خلاقیت های شخصی متكی هستیم و معمولا بر مبنای تجربه های یك نفر برنامه های و حركت هایمان اتفاق می افتد. خیلی وقت ها خیلی از كسانی كه برای برنامه های تلویزیونی و یا مراسم ها می نویسند خودشان هم اجرا می كنند.

مهدی استاد احمد گوینده رادیو و مجری تلویزیون نیز با اشاره به وجود نداشتن تیم نویسنده در كنار یك مجری، عنوان كرد: به نظرم خیلی ها ممكن است این مشكل را داشته باشند كه دوست ندارند بنویسند و كس دیگری اجرا كند. این مشكل بر می گردد به اینجا كه كسی كه اجرا می كند اگر كارش بگیرد، خودش خوب بوده است و اگر نگرفته باشد هم خودش بد بوده است. البته ممكن است بتوان با تنظیم درآمدهای مالی نویسندگان این مشكل را حل كرد.
وی خاطرنشان كرد: مشكلی كه خیلی از جاهایی كه استندآپ كمدی را دیدم خیلی وقت ها وسط یك جلسه مانند شب شعر طنز ، 5 یا 10 دقیقه به كسی وقت داده شده است كه استندآپ كمدی اجرا كند و توقع خاصی را ایجاد می كند كه برای هنرمند دشوار است.

ناصر فیض مدیر دفتر طنز حوزه هنری نیز با تاكید بر این كه در آینده با اجرای استندآپ كمدی مشكل خواهیم داشت، اظهار كرد: با كمترین هزینه ای كه به شاعری غیر حرفه ای در نهاد ها و سازمان های مختلف داده می شود، در حال حاضر می بینیم كه شعر را دچار مشكل كرده ایم. هر چند كارمان در چنین شرایطی سخت تر می شود اما می توانیم كاری كنیم كه هم در دامن ابتذال نیفتیم و  هم در دامن خود سانسوری نیفتیم.
این شاعر طنزپرداز ادامه داد: هر معیاری هم برای اجرای استندآپ كمدی بگذاریم باز هم مشكلاتی در این زمینه رخ می دهد و خط قرمز ها گاهی به سادگی قابل تشخیص نیست و خیلی خوشبینی است كه فكر كنیم در طنز به معیارهایی خواهیم رسید كه به شدت كارآمد خواهد بود و تاثیرخواهد گذاشت.  در رابطه با استندآپ كمدی هم همین تصور ایجاد می شود كه قرار است فضا را تلطیف كند و نمی گذارند تا مشكلات و مسائل گفته شود و البته باید توجه كنیم كه بیش از اندازه هم خودسانسوری نكنیم.

امیر اسماعیلی نیز با بیان این كه تاریخچه استندآپ كمدی به قبل از روحوضی هم بر می گردد، گفت: باید خصوصیتی را در نظر گرفت و آن تخصصی بودن این گونه است. در جایی كسی 5 دقیقه صحبت های طنزآمیز حجت الاسلام و المسلمین قرائتی را به عنوان استندآپ كمدی آورده بود. شاید این سخنان نزدیك باشد به استندآپ كمدی اما یك حركت تخصصی نیست.
وی افزود: ذوق و قریحه در لحظه جواب دادن یكی از ویژگی هایی است كه هنرمند استندآپ كمدی بر آن باید تسلط داشته باشد. همچنین روایت خاطرات مشترك از نقاط جالب توجه در استندآپ كمدی است. نكته دیگر تصویر سازی است كه یك هنرمند استندآپ كمدی بتواند در ذهن مخاطب ایجاد كند.
اسماعیلی با تاكید بر استفاده از زبان بدن در اجرای استندآپ كمدی ، عنوان كرد: كسی كه استندآپ كمدی را اجرا می كند باید بتواند به بهترین شكل از اندام و حركات بدنش استفاده كند و اگر ارزش آن از مفهوم و بیان بیشتر نباشد، كمتر نیست. خیلی از طنزها تصویری است و استفاده ایی كه از بدن می شود كار را خیلی سخت می كند.