قاسم رفیعا: مردم به جنبههای طنز وقایع تراژدی توجه دارند/ طنز از حوزه معقولات خارج شده است
تاریخ ارسال : 1395/11/09
یك شاعر و طنزپرداز پیشكسوت كشور گفت: اخیراً پرداختن به طنز و شوخی، مقداری از حوزه معقولات خارج شده و به معظلی تبدیل شده است، به نوعی كه موضوع حساس و حیاتی را كه به عنوان مسئله مهمی قلمداد میكنیم، متأسفانه به شوخی و طنز تبدیل میكنند.
به گزارش روابط عمومی موسسه فرهنگی و هنری سپهر سوره هنر؛ قاسم رفیعا، شاعر و طنزپرداز كشور، با بیان اینكه در مقاطع مختلف تاریخی كشورمان، طنزپردازان نقش داشتهاند، اظهار كرد: اكثر مردم ما بیش از حد معمول، به جنبههای طنز وقایع تراژدی توجه دارند.
وی ادامه داد: در دوران پیش از پیروزی انقلاب اسلامی، در شعارهایی كه بر ضد سردمداران رژیم گذشته میدادند، بسیاری از این شعارها جنبه طنز داشته است. نگاه طنز را در جریانات انقلاب اسلامی شاهد بودهایم و بعد از آن هم حتی در دوران دفاع مقدس هم طنز نه از طرف طنزپردازان شناخته شده و مكتوب، بلكه از سوی خود رزمندگان و در فضای جبهه جریان داشته است. در آن دوران، دفاع مقدس برای طنزپردازان خط قرمز بود و بعد از پایان جنگ تحمیلی، طنزپردازان نیز در آثارشان این بخش از تاریخ كشور را مد نظر قرار دادند.
رفیعا همچنین گفت: در خود فضای دفاع مقدس ما شاهد طنزپردازیهای جدی رزمندگان با هم بودیم و در مجموعه «فرهنگ جبهه» در كتاب «خوش طبعیها» میبینید كه همان رفتارها و شوخیهایی كه رد و بدل می كردند زیبا و تاثیرگذار است و فضای جدی و خشك و حتی تراژیك جبهه را به فضای طنزآلود تبدیل میكند.
این شاعر همچنین با تأكید بر اینكه اخیراً پرداختن به طنز و شوخی، مقداری از حوزه معقولات خارج شده و به معظلی تبدیل شده است، عنوان كرد: موضوع حساس و حیاتی را كه به عنوان مسئله مهمی قلمداد میكنیم و باید به شكل اساسی به آن پرداخته شود، متاسفانه به موضوع شوخی و طنز تبدیل می كنند و آن مسئله، از جدیت خود می افتد. گاهی از چنین فضایی نگران میشوم. چرا كه مسئولان هم از پیش آمدن چنین رویكردی استقبال می كنند. چرا كه با مسائل جدی، شوخی میشود و آنها هم فرصت دارند تا كار خود را ادامه دهند. بزرگ ترین آسیب طنز، همین است. موضوع اختلاس، یا درآمدهای میلیاردی و یا همین حادثه پلاسكو، بیشتر از آنكه نقد جدی به این موضوعات ارائه كرده باشیم، نگاه شوخی و طنز به آن داشتهایم. اگر مسئله مهمی است و كسی كم كاری كرده، باید پاسخ گو باشد.
وی آسیب طنز را لودگی دانست و گفت: طنز باید هدف داشته باشد و پیام تأثیرگذار و متفاوتی ارائه دهد. این گونه نیست كه هدف طنز، تنها خندیدن مخاطب باشد. باید در عین اینكه لبخندی به لب مخاطب می آید، او را به تأمل و فكر وادار كنیم. به دانش آموزان اول ابتداییام گفتم درباره حادثه پلاسكو نقاشی بكشند و یكی از دانشآموزانم شخصی را ترسیم كرده كه آتش گرفته و در عین حال از خود سلفی میگیرد. این نقاشی تاثیرگذار و متفاوت است. نگاه طنز دارد و در عین حال حرف جدی را مطرح میكند. زمانی كه اثری صرفا برای خنداندن مخاطب باشد، دیگر به آن نمیتوان طنز گفت. گاهی اثر لودگی، هجو و هزل است. طنز باید مفهوم و پیام داشته باشد، اما بسیاری از آثاری كه به نام طنز ارائه می شود، پیامی ندارد و تنها احساسات مخاطب را خنثی میكند.
رفیعا با تاكید بر اینكه متأسفانه احساس میكنم طنزپردازان كشور كه تعدادشان هم بسیار كم است، گاهی افسار قلمشان را مهار نمی كنند، تصریح كرد: برخی طنزپردازان به هر چیزی كه بخواهند، به هر شكلی می پردازند. معتقدم باید به برخی اصول و قواعد پایبند بود. در نظامی زندگی می كنیم كه قانون اساسی دارد. هر چند كه آزادی بیان از مهم ترین اصول این قانون است اما وقتی به كسی اجازه میدهند كه آزادانه انتقاد كند، باید حد و حدود قلم خود را رعایت كند. متأسفانه نتیجه برخی طنزها این می شود كه می گویند سانسور شدم و یا تعقیب شدم و به من اخطار داده شد. معتقدم طنزپردازان محدود كشور، برای نظام و جامعه باید حفظ شوند. برخی طنزپردازان متاسفانه اصول و قواعد را رعایت نمیكنند و به حساب جامعه ای می گذارند كه در آن آزادی بیان نیست. در تمام دنیا قواعدی وجود دارد كه بنا بر آن قواعد و حساسیتها، هر حرفی را نمیتوان مطرح كرد.
وی افزود: حركت طنزپرداز بر لبه تیغ است و اگر بتواند تعادل خود را حفظ كند، طنزپرداز موفقی است. اگر به آن طرف بیفتیم دیگر طنز نیست. برخی شبكهها و سایتهای برون مرزی ممكن است از برخی آثار طنز خیلی لذت ببرند، اما از ادامه كار طنزپرداز در جامعه جلوگیری میشود. برای كار موفق در جامعه باید بتوان تعادل را حفظ كرد و حد و مرز را رعایت كرد. متاسفانه برخی از طنزپردازان این گونه اند كه فریاد می زنند بیایید و ما را بگیرید و ببرید.
برای اطلاع ازمهمترین اخبار جشنواره ها و محافل حوزه هنری ما را در کانال تلگرامی دنبال کنید.