علی فردوسی؛ مهم ترین مشكل شعر آئینی كلیشه گویی است
تاریخ ارسال : 1391/09/21
برگزیده بخش شعر فاطمی نخستین كنگره شعر آیینی شفق گفت: پا
یبندی شاعر و مداح به واقعیت مسائل و حفظ حرمت و احترام گذاشتن به ساحت عظیم الشان آن بزرگواران نكته ای است كه هیچگاه نباید فراموش شود.
به گزارش روابط عمومی نخستین كنگره شعر آیینی شفق، علی فردوسی با اشاره به ضرورت برگزاری كنگره شعر آیینی شفق افزود: درحال حاضر كمتر كنگره ای در كشوروجود دارد كه به شعر آئینی بطور عام بپردازد و سایر جشنواره ها و كنگره ها عموما به بخش خاصی از شعر آئینی (برای مثال شعر عاشورایی، علوی، انتظار و غیره) می پردازند. علاوه بر آن ورود حوزه هنری بدین شكل به این عرصه می تواند نویدبخش خلق آثار بدیع و ارزنده در این زمینه باشد.
وی در تعریف شعر آیینی گفت: شعر آئینی به شعری گفته می شود كه درونمایه آن برگرفته از آرمان های و ارزش های اسلامی ایرانی باشند كه بخشی از آن را اشعار مذهبی و مراثی و مدح ائمه اطهار علیهم السلام تشكیل می دهند.
این شاعر آیینی مهم ترین نكته ای كه یك شاعر باید به آن توجه داشته باشد را پایبندی به ارزش ها و باورهای دینی دانست و افزود: در عین حال باید خط قرمزها در سرودن این اشعار رعایت شده باشد و شعر باید در عین نوآوری و خلاقیت و كشف های زبانی و تصویری پای خود را از حیطه ادب شرعی فراتر نگذارد. نكته دیگر كشف زوایای پنهان در چنین موضوعاتی است. برای مثال پرداختن به جنبه هایی غیر از مرثی و سوگ در شعر عاشورایی مانند جنبه های حماسی، عرفانی، اخلاقی و غیره.
شاعر مجموعه شعر آئینی «همین كه عشق عَلَم شد» در ادامه به وظیفه شاعر در قبال كشورش اشاره كرد و گفت: شاعری كه در این كشور بالیده و از سر سفره آن نان خورده، حرمت نان و نمك را باید حفظ كند و چیزی بگوید و بنویسد كه در راستای منافع و آرمان ها و ارزش های كشورش باشد. شناخت شرایط روز و مشكلات، فرصت ها، تهدیدات و چالش های پیش روی كشور و تطبیق آنها با زندگانی ائمه اطهار و چگونگی برخورد آن بزرگواران با چنین شرایطی می تواند راه گشای قلم هر شاعر و نویسنده ای باشد.
وی با اشاره به روند رو به رشد شعر آیینی در دهه اخیر افزود: امروزه شعر آئینی هم از احاظ كمیت و هم از لحاظ كیفیت پیشرفت بسیار چشمگیری نسبت به گذشته داشته است. كمیت آن در این سی و اندی سال پس از انقلاب اگر بیشتر نباشد با تمام آنچه در تاریخ شعر فارسی پیش از انقلاب سروده شده برابری می كند. نكته بسیار مهم دیگری كه وجود دارد گستردگی مضمون در شعر آئینی پس از انقلاب است. شعر آئینی در پیش از انقلاب عموما یا مرثیه بود و یا مدح، در حالی كه پس از انقلاب شعر آئینی سعی كرد به كشف ابعاد ناگفته این مقوله بپردازد و چه بسا مسائل روز زمان خود با شعر آئینی پیوند زده و گاهی حتی رویكرد انتقادی نسبت به مسائل روز به خود گرفته است.
شاعر مجموعه شعر «درخت همیشه پاییز» با اشاره به تأثیر شعر آیینی بر روی جریان شعری كشور ادامه داد: شعر آئینی بخش عمده ای از شعر امروز را تشكیل می دهد به گونه ای كه شعرای مطرح كشور همه آثار فاخر و ارزنده ای در این زمینه دارند. علاوه بر آن كشف ها و نوآوری های بوجود آمده در این حوزه به نوعی به دیگر حوزه های شعری نیز تسری یافته و به نظر من طلایه دار نوآوری در شعر پس از انقلاب بوده است.
فردوسی مهم ترین مسئله در شعر آیینی را عمق مفاهیم در شعر و پرهیز از كلیشه گویی دانست و گفت: متاسفانه در شعر آئینی استفاده از كلیشه ها رواج پیدا می كند (بویژه آن جایی كه شعر آئینی با مداحی ها و روضه ها تلاقی پیدا می كند). پرهیز از این گونه كلیشه و یا نگاه نو و بدیع به آنها می تواند زمینه ساز پیشرفت هرچه بیشتر شعر آئینی باشد. علاوه بر آن پرداختن به جنبه های زبانی و تصویری در شعر آئینی می تواند بسیار راهگشا باشد.
وی با اشاره به راه های گسترش شعر آیینی در جامعه افزود: متاسفانه شعر آئینی امروز رسانه ای را برای ترویج و تبلیغ خود در جامعه ندارد و لذا به گونه ای با مخاطبان اصلی خود فاصله گرفته است. شاید مهم ترین پایگاه برای ترویج شعر آئینی مساجد و تكایا و روضه ها و مداحی ها باشند. اینجاست كه باید سعی شود سطح سلیقه عمومی جامعه افزایش بیابد و آماده شنیدن آثاری فاخرتر و عمیق تر از آنچه عموما در این مجالس شنیده می شود باشد، كاری كه خوشبحتانه چندی است مورد توجه قرار گرفته است.
شاعر مجموعه شعر «دسته گل را به آب باید داد» ادامه داد: شعرا نیز می توانند با استفاده از زبانی نزدیك به زبان جامعه دایره مخاطبان خود را هرچه بیشتر كنند. علاوه بر آن صدا و سیما نیز می تواند با اختصاص برنامه هایی جهت معرفی شاعران آئینی هرچه بیشتر شرایط گسترش شعر آئینی در جامعه را فراهم آورد.
فردوسی در ادامه به برگزاری جلسات نقد و بررسی آثار اشاره و بیان كرد: نقد چنانچه اصولی و مبتنی بر معیارهای مشخص باشد می تواند بسیار تاثرگذار باشد. متاسفانه حوزه نقد در كشور ما چه در تئوری و چه در عمل خیلی مغفول واقع شده و یشتر به نوعی نقد سلیقه ای تبدیل شده است. البته میزان نقد پذیری شعرای جوان خود از عواملی است كه می تواند ارتقاء كیفیت شعر آنها را به دنبال داشته باشد.
وی مهم ترین مشكل پیش روی شعر آئینی و نغمات مداحی را كلیشه گویی دانست و ادامه داد: متاسفانه برخی از مداحان قائل به گریاندن مردم به هر قیمتی هستند و اینجاست كه شعر پر می شود از سر بریده و امثالهم. حال اینكه چنین رویكردی به موضوعات آئینی به نوعی اجحاف در حق آنهاست. علاوه بر آن بعضا مسائلی در چنین نغماتی مطرح می شود كه بنیان تاریخی و روایی ندارد و به نوعی زبان حال است ولی مخاطب عام آن را واقعیت تاریخی می پندارد و رفته رفته منجر به تحریف وقایع می گردد.
برگزیده بخش شعر فاطمی نخستین كنگره شعر آیینی شفق در پایان اظهارداشت: حوزه هنری به نوعی طلایه دار شعر آئینی پس از انقلاب بوده است به گونه ای كه بزرگانی چون قیصر و سید حسن حسینی در این مركز حضور داشتند و در مقطعی اینجا را پایگاه شعری خود قرار دادند. برگزاری كنگره های مختلق و جلسات شعر هفتگی با حضور اساتید برجسته فضایی را فراهم آورده است كه شعرای آئینی میتوانند در آنجا با سطح اول شعر كشور همگام شوند و تلمّذ كنند.