چهارمین جشنواره «عصر سوره»؛ گامی محكم در ارائه جامع سبك زندگی ایرانی و اسلامی
تاریخ ارسال : 1393/06/30
سبك و شیوه و بسیاری از عبارات مشابه، به موضوعی واحد اشاره دارند و آن اینكه یك انسان با هر كیش و آئین، با استفاده از چه ابزار و امكاناتی، خلاقیت فردی و استعدادهای موجود در جامعهای كه در آن زندگی میكند و آن جامعه او را در برگرفته است، به خلق، ایجاد اثر و یا كاری در زندگی دست میزند كه ردپای او در ماهیت آن پدیدار است. البته سبك و شیوه بیشتر در زمینههای گوناگون فرهنگی و هنری مصطلح شده است و ممكن است بارها و بارها در مواجهه با یك اثر مكتوب ادبی و یا یك تابلوی نقاشی، نخستین چیزی كه آن را شنیده باشید، این باشد كه اینگونه نوشتن و یا كار هنری انجام دادن، سبك ادبی و یا هنری فلان نویسنده و یا فلان هنرمند است. اما نباید از این نكته غافل بود كه همه آنچه كه به عنوان یك كار و پیشه، انسان در طول حیات خود مشغول پرداختن به آن است تنها گوشهای از اوقات زندگی وی را دربرمیگیرد و در مقایسه با بزرگترین هنر انسانی یعنی خوب زیستن و مفید بودن در لحظه لحظه عمر، چنین كاری امری كوچك است. حال این پرسش مطرح میشود كه هنر خوب زیستن چیست؟ مگر انسان به فرض وجود و پای گذاشتن در این عالم خاكی با چیزی غیر از جبر حیات و ستیز با موانع آن برای حفظ بقا مواجه است؟ مگر میشود كه در مواجهه با هجمهای از ناملایمات كه به شكل دفعی و غیرمنتظره در تقابل با انسان قدعلم میكنند به این اندیشید كه باید خوب زیست و راهی لطیف و به دور از مخاطره را برای زندگی برگزید؟ به نظر میرسد كه هنر خوب زیستن نیازمند ابزاری است و همانگونه كه یك هنرمند نقاش با انتخاب ابزاری همچون قلمو و رنگ روغن، سبكی را برای آفرینش هنری خود برمیگزیند، انسان هم برای خوب زیستن نیاز به ابزاری دارد كه سبك زندگی او را معین و مشخص میكند. هنر خوب زیستن یعنی انتخاب بهترین سبك و شیوه زندگی كه پارامترهایی همچون موقعیت اجتماعی فرد، امكاناتی كه در اختیار اوست، خیر و صلاح فردی و جمعی در آن دخیل است؛ به طور مثال اگر فرد در انتخاب شیوه زندگی خود برای رسیدن به هنر زیستن، تنها خیر و صلاح فردی و شخصی خود را در نظر بگیرد، ممكن است مصداق آن حكایتی باشد كه فردی در كشتی و در تلاطم دریاها قصد داشت مكانی كه خود در آن ایستاده است را سوراخ كند؛ چنین نگرشی اگر فرد سبكی را كه برای زندگی خود اختیار كرده است غلط و نادرست باشد به انحطاط فرد و جامعه، توأمان منجر خواهد شد. در جامعه مدنی كه تشرع و پایبندی به اصول و عقاید ركن و مبناست و به ویژه جامعه اسلامی كشور ما ایران، معمولاً سبك زندگی براساس عملكرد و توصیه بزرگان دین كه از آن تعبیر به سنت نبوی و یا سیره ائمه معصومین (ع) میشود، اخذ شده كه در این صورت، قوانین واحد و یكسانی است كه البته به فرض غلط از سوی برخی، قواعدی ایستا و بدون تغییر است؛ بدون تغییر از این حیث كه باید فرد مسلمانی كه زندگی اجتماعی را برای خود اختیار كرده است عین آن را برای زندگی كنونی خود نیز وام گرفته و عملی كند. اما باید گفت كه معنای تغیرناپذیر بودن آنچه كه بنا به توصیه بزرگان دین برای سبك زندگی انتخاب میشود، عدم دگرگونی در اصل موضوع است و از آنجا كه دین و شریعت اسلام، پویاست و در هر عصر و زمانی باید براساس آنچه كه گفته شد اقتضائات زمان خود را نیز در نظر گرفت، مصادیق مربوط به دستورالعمل دین در زمینه نحوه زیستن در مواجهه با مظاهری نو، سنجیده و متناسب با آن رفتارها و سكنات فردی و اجتماعی بروز كند همچنانكه در كلامی قصار از حضرت علی (ع) در مورد تربیت فرزند به مسلمانان توصیه شده است كه فرزندان خود را با توجه به اقتضائات روز، تربیت كنید. با استقرار نظام جمهوری اسلامی ایران و نهادینه شدن بسیاری از ارزشهای والای انسانی و دینی، گونهای دیگر از سبك زندگی با تكیه بر اصول و موازین شرعی و عرفی اسلامی و ایرانی و نه متأثر از ظواهر و هجمه تبلیغاتی غربی كه اغلب فرهنگ مصرفگرایی را ترویج میداد، بروز و ثبوت یافت؛ یكی از این مظاهر سبك زندگی دینی، جلوهگری مفاهیم مقدسی همچون ایثار و از خودگذشتگی و شهادت در راه اعتلای میهن و حفظ و حراست از كیان اسلامی بود كه نمونه بارز آن در هشت سال دفاع مقدس تجلی یافت. با این وجود پس از پایان یافتن جنگ و دفاع مقدس، از آنجا كه بنگاههای تبلیغاتی غرب برای تهی كردن و خودباختگی ایران اسلامی هر چند كه به ظاهر سلاح گرم خود را به زمین گذاشتند اما با جنگ فرهنگی علیه مردم ایران وارد میدان شدند و در نخستین گام كانون خانواده ایرانی را به عنوان اصلیترین نهاد اجتماعی و فرهنگساز جامعه هدف قرار دادند و نتیجه آنكه تا حدود زیادی با وجود همه تلاشهای نهادهای فرهنگی و انقلابی، توانستند در این مسیر موفق عمل كرده و در دل و اذهان عمومی مردم رخنه كنند. در چنین اوضاع و احوالی باید برای مقابله با جبهه فرهنگی دشمن، نهادها و متولیان فرهنگی و هنری نیز با سلاحی مشابه با آنچه كه دشمن به كار بسته است وارد عمل میشدند و از میان نهادهای فرهنگی و انقلابی، توقع بیشتری از حوزه هنری به عنوان نهادی كه هویت و ماهیت آن براساس گفتمان انقلاب اسلامی شكل گرفته است، میرفت. خوشبختانه حوزه هنری براساس رسالت ذاتی و فرهنگی خود از همان ابتدا به این امر واقف بود و در كوران تهاجمات فرهنگی و هنری منشأ گرفته از بنگاههای فرهنگی و هنری غرب كه در جهت تخریب اساس فرهنگ جامعه ایرانی كه برگرفته از فرهنگ متعالی اسلام هستند، نقش خود را در خنثی كردن این تهاجمات به نحو شایستهای ایفا كرده است كه نمونه بارز آن تولیدات فراوان فرهنگی و هنری در عرصههای مختلفی همچون ادبیات، سینما، تئاتر، تجسمی و... است. ویژهبرنامه «عصر سوره» به عنوان یك حركت فرهنگی و هنری ابتكاری از سوی حوزه هنری كه سه دوره آن در سالهای گذشته پشت سر گذاشته شده است و اینك در آستانه برگزاری چهارمین دوره آن هستیم، در حقیقت معرفی جامعی از همه تولیدات فرهنگی و هنری با روح و بنمایه دینی و انقلابی به ویژه به توده مردمی است كه بیشترین آسیب را از این تهاجمات فرهنگی میبینند. «عصر سوره» در دوره نخست تمركز خود را بر روی دفاع مقدس به عنوان نقطه عطف فرهنگ و هنر انقلابی و اسلامی قرار داد، در دوره دوم به موضوع عاشورا به عنوان قطب فرهنگ و هنر انقلابی و اینكه باید با تأسی به قیام سرخ امام حسین (ع) تن به هر خفتی نداد، توجه كرد و در دوره سوم با موضوع حماسه ۹ دی، به بصیرت و بیداری مردم ایران در برابر توطئه غرب و دشمنان انقلاب اسلامی برای ناامیدسازی مردم از پشتیبانی و حمایت از انقلاب اسلامی آفرین گفت. حال در سالی كه از سوی رهبر معظم انقلاب اسلامی به نام «اقتصاد و فرهنگ با عزم ملی و مدیریت جهادی» نامگذاری شده است و اقتصاد و فرهنگ به عنوان دو ركن اساسی در انتخاب سبك و شیوه زندگی هر فرد و خانواده ایرانی مطرح است، حوزه هنری چهارمین جشنواره «عصر سوره» خود را اختصاص به سبك زندگی و خردورزی در خانواده ایرانی داده است. از آنجا كه انتقال مؤثر هر پیامی با آراستگی به فرهنگ و هنر دوصدچندان میشود لذا در این ویژهبرنامه و در قالب یك بسته فرهنگی و هنری حوزه هنری درصدد است تا با برگزاری دوره چهارم «عصر سوره» ضمن ارج نهادن به تلاش هنرمندان در راه ترویج سبك زندگی، نمونههای درستی از سبك زندگی ایرانی و اسلامی را با مردم و علاقهمندان در میان بگذارد.