ویدئوآرت در مرز میان سینما و هنرهای تجسمی / ساختارشکنی قواعد سینمای حرفه ای و تجربی در ویدئوآرت

تاریخ ارسال : 1391/10/25

هنر ویدئو آرت که از شاخه های هنرهای تجسمی به شمار می رود، در مرزی میان هنر سینما و هنرهای تجسمی قرار می گیرد. از این رو در تبیین این بحث به سراغ داور این بخش در دوسالانه تجسمی هنر جوان، عبدالمجید حسینی راد، رفتیم.
در دانشنامه آزاد، ویکی پدیا، ویدئو آرت اینگونه تعریف شده است: ویدئو آرت قواعد سینما حتی سینمای تجربی را به رسمیت نمی‌شناسد. چرا که ممکن است آشکارا فاقد روایت، دیالوگ و طرح باشد. ویدئو آرت همانگونه که در مرز میان تجدید، مفهوم، زمان و اجرا زندگی می‌کند، هنرهای عکاسی دیجیتال، سینمایی، اجرایی و خلاصه تمامی رسانه‌های نوین را به خدمت می‌گیرد. واین همه یک دستاورد بزرگ دارد:آزادی بی حد وحصر هنرمند.
اما عبدالمجید حسینی راد، داور بخش ویدئو آرت و فتوآرت ششمین دوسالانه هنر جوان در تشریح این گرایش هنری می گوید: ساختار و موضوع ویدئو آرت و ابداعی است که توسط خود هنرمند شکل می گیرد. و از آنجا که مضمون جدا از فرم نیست، هنرمند در این گونه هنری سعی دارد تا  با یک بیان هنری هم ساختار و هم مضمون را مورد توجه قرار دهد؛ در حقیقت مفهومی ارائه می دهد که مربوط به خودش است.
این عضو سابق دانشکده هنرهای زیبای تهران به بیان اختلاف این گونه هنری با سایر گونه های سینمایی می پردازد: اما کلیپ و وله توصیفی  بر اساس مضمونی مشخص است. به این صورت که مفهوم از قبل مشخص و موجود است، مثلا یک رخداد اجتماعی، اما فیلم کوتاه بیانگر یک داستان و روایت سینمایی است. ضمن اینکه ویدئوآرت زمان مختصری دارد و لزوما جنبه روایتگری ندارد. بر اساس خلاقیت سازنده و درک او از موضوع ساخته می شود.
از آنجا که تمام هدف هنر برقراری ارتباط با مخاطب است ، هنرمندان هنرهای تجسمی تمایل روزافزونی به استفاده از ابزار رسانه های تصویری و بخصوص ویدئو پیدا کردند. استقبال این هنرمندان از این رسانه منجر به تولد گونه ای جدید در هنر شد که تحت عنوان «ویدئو آرت » شناخته می شد. ویدئو آرت به طور خاص ، هنر رسانه های جمعی است . به گفته حسینی راد در این گرایش هنرهای تجسمی هنرمند از امکانات بصری، تصویر، حرکت، مونتاژ، صدا و ... برای نوآوری و بیان هنری مورد نظرش استفاده می کند.
حسینی راد دیدگاه خود را در خصوص این گونه از هنرهای تجسمی این گونه بیان می کند: در ویدئوآرت هرچند هنرمند قواعد سینمای حرفه ای را در هم می شکند اما از گزینه های تدوین، گرافیک، تصویر متحرک و ... حتی نوشتار برای بیان هنری مفهوم ذهنی خود استفاده می کند.ویدئوآرت از سینما جداست. شاید چون سینما بخش مهمی از آن تجارت است و یک هنر- صنعت است اما ویدئو آرت  ویدئوآرت توسط کسانی که با عناصر تصویری و بصری آشنایند ساخته شده و بنابراین جزو شاخه های هنرهای تجسمی قرار می گیرد.
این هنرمند معاصر همچنین گفت: تاریخچه این هنر که به دهه 1960 برمی گردد و حدود 2 دهه از پیدایش آن  در ایران می گذرد، تسلط بر وجوه سینمایی و تجسمی را می طلبد. هنرمندان ویدئوآرتیست قطعا لازم است با سینما آشنا باشند اما محدودیت خاصی وجود ندارد و هر چه دامنه اطلاعات هنرهای تجسمی او بیشتر باشد خلاقیت بیشتری را منجر می شود.
و در پایان باید گفت: هنرهای تجسمی به دلیل محدودیت های فضای دوبعدی از مزایای یک رسانه جدید چون حرکت ، مفهوم زمانی و روایت به مفهوم غیرسینمایی آن برای القای مفاهیم تجسمی که اختلاف وافری با دیگر هنرها دارد، بهره می گیرند و این دستاورد را در خدمت ژانرهای هنری چون پرفورمنس ، اینستالیشن ، ویدئو کلیپ و سایر گرایش های هنر مفهومی (کانسپچوآل آرت )قرار می دهند، به گونه ای که تجربه اولیه هنرمندان ویدئوآرت به یکی از مستقل ترین زبان های بیانی هنرهای تجسمی معاصر تبدیل شده است .
از هنرمندان اثرگذار در این عرصه می توان از باستین کوستا نزو، ریچارد میچل ، اریک سیدنگلانز و لنس دو لوسریز نام برد.
گفتنی است ششمین دوسالانه تجسمی هنر جوان با تمدید مهلت ارسال تا 30 دی ماه، اردیبشهت ماه 1392 در تهران برگزار خواهد شد.